Informatyczne informacje

Złącza audio-wideo – jedno wyjście HDMI 1.3 to niezbędne minimum. Nowa generacja odtwarzaczy blu-ray, która pojawi się na rynku będzie wyposażona w wyjście HDMI 1.4 lub w najgorszym układzie HDMI 1.3 z możliwością programowego upgrade’owania do nowszej wersji. Poza tym do podstawowego wyposażenia należą stereofoniczne wyjścia analogowe (RCA) audio i cyfrowe wyjście optyczne lub koncentryczne audio. Raczej na wyposażeniu nie będzie złącz Euroscart.

Szybka elektronika – bardzo istotna część odtwarzacza blu-ray, która decyduje o szybkości uruchomienia się całego urządzenia oraz jego gotowości do odtwarzania płyty BD. Pierwsze modele potrzebowały na uruchomienie się ok. 1 minuty, a potem jeszcze kolejne kilkadziesiąt sekund na rozpoczęcie wyświetlania filmu, Obecnie urządzenie nowej generacji potrzebuje na uruchomienie ok. 20 sekund i wczytanie filmu drugie tyle czasu. Tak więc postęp jest oczywisty.

To tyle jeśli chodzi o standardowe wyposażenie odtwarzaczy blu-ray w 2010 roku. W następnej części artykułu powiemy sobie o dodatkach jakie z pewnością się pojawią w modelach z tzw. wyższej pułki.

Port Ethernet – każdy odtwarzacz BD powinien go mieć. Port ten daje możliwość dostępu do internetu za pomocą którego takie urządzenie będzie mogło korzystać z materiałów dodatkowych, które są zgodne ze standardem BD-Live. To mogą być zapowiedzi nowych filmów, materiały uzupełniające lub napisy w wersji językowej innej niż na płycie. Port ten też pełni bardzo ważną funkcję, bo przez niego urządzenie będzie miało możliwość aktualizacji swojego wewnętrznego oprogramowania (tzw. firmware).

Port USB – niemalże każdy odtwarzacz blu-ray posiada port USB. Może być tak, że jakaś część tych urządzeń będzie miała czytnik kart pamięci SD. Posiadanie tego portu daje użytkownikowi możliwość odtwarzania plików multimedialnych, zdjęć cyfrowych lub plików audio zapisanych w formacie MP3, WMA, AAC itp. Można także odtwarzać z dysków zewnętrznych filmy w standardzie DivX. W tym przypadku taka możliwość uzależniona jest od tego jak dalece producenci urządzeń blu-ray zabezpieczą się przed ewentualnością łamania praw autorskich.

Rok 2010 może okazać się erą technologii i jednocześnie standardu blu-ray. Wygląda na to, że format HD DVD pójdzie w niepamięć. Blu-ray, to nośnik, który skrótowo jest nazywany BD. Swoją budową jest podobny do CD. Warstwa nośna tego dysku znajduje się na poliwęglanowym podłożu krążka w odległości 0,1 mm od jego powierzchni. Takie rozwiązanie sprawia, że nie potrzeba kleić dwóch symetrycznych podłoży. Na warstwę nośną nakładana jest powłoka ochronna o grubości 0,1 mm.  W ten sposób warstwa nośna jest bliżej lasera i ścieżki mogą być bardzo gęsto upakowane. Efektem tego jest bardzo duża pojemność krążka BD. Jednowarstwowa płyta BD może zmieścić 25 GB danych, a dwuwarstwowa 50 GB danych. Przy takich pojemnościach nie ma żadnego problemu, aby móc nagrać na BD film HD w 3D. Transfer danych w technologii blu-ray to 53 MB/s z czego dane wideo stanowią pasmo 40 MB/s. Takie parametry gwarantują studiom filmowym, że materiał filmowy będzie miał bardzo dobrą jakość obrazu i dźwięku, a ewentualne wolne miejsce można przeznaczyć na dodatkowe ścieżki audio lub ekstra dodatki. To tyle uwag, jeśli chodzi o parametry i technologię. Przejdźmy teraz do omówienia sprzętu jaki będzie obowiązywał w 2010 roku dla standardu blu-ray. Oczywiście jak zwykle ma to miejsce, wyposażenie odtwarzaczy blu-ray będzie zapewne zróżnicowane i uzależnione od ceny konkretnego modelu. Jednak jest pewne minimum, które powinien spełniać każdy odtwarzacz BD.

Poza tym mamy dużo aktualnych informacji o każdym programie. Podobne rozwiązanie ma OpenSUSE. Z kolei Windows 7 ma aplikację Dodaj usuń programy, jednak nie znajdziemy w niej zbyt wiele informacji o poszczególnych programach. Zresztą aplikacja ta nie zmieniła się praktycznie od dawno zapomnianego już Windows’a 95. Często też bywa tak, że informacje są błędne, a jeśli zdarzy się konieczność usunięcia uszkodzonego programu, to może to okazać się niemożliwe. Tak więc w tej kategorii zdecydowanie wygrywa Mac OS X. Tak więc można podsumować, że w zależności, jakie cechy systemu operacyjnego są dla nas ważniejsze taki system operacyjny powinniśmy preferować i używać. Patrząc kompleksowo wydaje się, że jednak Windows 7 jest najbardziej przyjazny, mimo swych wszystkich ułomności i niedociągnięć. Można się zastanawiać z czego to wynika, czy bardziej z powszechności stosowania tego systemu operacyjnego na świecie, z przyzwyczajenia czy może też trochę z wygody i braku chęci do poszukiwania innych rozwiązań i konieczności nauki czegoś nowego.

Można się z tym zgodzić lub nie, ale faktem niezaprzeczalnym jest, że takie systemy jak Ubuntu, Mandriva, OpenSUSE są bardziej funkcjonalne, mają wiele przydatnych narzędzi, z których można korzystać praktycznie zaraz po instalacji, czego nie można powiedzieć o systemie Windows 7. Czyli Windows 7 na razie poległ. Zatem przyjrzyjmy się jak jest z wygodą użytkowania poszczególnych systemów operacyjnych. Podstawowe kryterium to przyjazność systemu operacyjnego dla użytkownika. System taki musi udostępniać łatwość i prostotę instalacji sterowników, a także innych dodatkowych programów. Jeśli zajdzie taka konieczność powinien w trudniejszych momentach zaoferować nam pomoc – asystenta. Patrząc na tę stronę medalu niestety najmniej przyjazne i wygodne są systemy linuksowe. Czasem bywa tak, że by móc zainstalować jakieś nowe urządzenie potrzeba spędzić wiele godzin by się dowiedzieć jak to zrobić. W systemie Mac OS X nie ma potrzeby instalowania sterowników – są one już wewnątrz systemu, łącznie z aktualizacjami. Bardzo prosto rozwiązano kwestię instalacji nowego programu w tym systemie. Najzwyczajniej przeciągasz myszką wybrany program na pulpit i cała instalacja przebiega automatycznie. W tym względzie systemy linuksowe wypadają już całkiem nieźle. Przykładowo Ubuntu posiada Centrum oprogramowania, które znacznie ułatwia proces instalacji nowego programu.

Teraz przyjrzymy się testowanym systemom operacyjnym pod kątem ich funkcjonalności i wygody użytkowania. Aby móc powiedzieć, że system jest idealny, musi spełnić kilka warunków. Przede wszystkim powinien być wyposażony we wszystkie aplikacje, które są używane na co dzień. W drugiej kolejności zaraz po uruchomieniu powinny nadawać się do używania. Po analizie okazało się, że wiodące są pod tym względem systemy opensource. Niestety Windows 7 w tej kategorii jest na ostatnim miejscu. Patrząc na ostatnią wersję systemu operacyjnego Microsoftu, chociaż te same mankamenty były we wcześniejszych wersjach, mimo że jest on wyposażony w aplikację do nagrywania płyt CD i DVD, do archiwizacji danych oraz odtwarzacz multimedialny, to brakuje w nim klienta poczty, którego trzeba doinstalowywać osobno, nie ma również komunikatora, także nie ma programu do obróbki plików wideo. W systemach opensurce’owych, przykładowo w Ubuntu lub Mandrivie zaraz po instalacji mamy dostęp do pakietu biurowego OpenOffice, są też odtwarzacze multimedialne, edytory zdjęć, klient poczty itp. Ktoś może powiedzieć, że owszem są, ale kiepskiej jakości.

Teraz przyjrzymy się testowanym systemom operacyjnym pod kątem ich funkcjonalności i wygody użytkowania. Aby móc powiedzieć, że system jest idealny, musi spełnić kilka warunków. Przede wszystkim powinien być wyposażony we wszystkie aplikacje, które są używane na co dzień. W drugiej kolejności zaraz po uruchomieniu powinny nadawać się do używania. Po analizie okazało się, że wiodące są pod tym względem systemy opensource. Niestety Windows 7 w tej kategorii jest na ostatnim miejscu. Patrząc na ostatnią wersję systemu operacyjnego Microsoftu, chociaż te same mankamenty były we wcześniejszych wersjach, mimo że jest on wyposażony w aplikację do nagrywania płyt CD i DVD, do archiwizacji danych oraz odtwarzacz multimedialny, to brakuje w nim klienta poczty, którego trzeba doinstalowywać osobno, nie ma również komunikatora, także nie ma programu do obróbki plików wideo. W systemach opensurce’owych, przykładowo w Ubuntu lub Mandrivie zaraz po instalacji mamy dostęp do pakietu biurowego OpenOffice, są też odtwarzacze multimedialne, edytory zdjęć, klient poczty itp. Ktoś może powiedzieć, że owszem są, ale kiepskiej jakości. Można się z tym zgodzić lub nie, ale faktem niezaprzeczalnym jest, że takie systemy jak Ubuntu, Mandriva, OpenSUSE są bardziej funkcjonalne, mają wiele przydatnych narzędzi, z których można korzystać praktycznie zaraz po instalacji, czego nie można powiedzieć o systemie Windows 7.

Innym czynnikiem wydajności jest kwestia zużycia pamięci zaraz po uruchomieniu. W tym teście najlepszy był Ubuntu 9.10, wystarczyło mu 280 MB pamięci RAM. Kolejne miejsca przypadły systemom Mandriva, 328 MB RAM, OpenSUSE, 347 MB RAM. Windows wypadł najgorzej, bo potrzebował aż 551 MB RAM-u. Z kolei z wyjściem ze stanu hibernacji systemu najszybciej poradził sobie Mac OS X, chociaż różnice między systemami nie były jakoś znacząco duże. W kolejnym teście związanym z wydajnością, czyli kopiowanie plików zwycięzcą okazał się Mac OS X, niewiele wyprzedzając Windows 7. Pozostałe systemy operacyjne wyraźnie odstawały. Patrząc na te wyniki w podsumowaniu można stwierdzić, że systemy opensurce’owe wciąż są w tyle w porównaniu do wydajności Windows 7 i Mac OS X. Plusem dla tych drugich są niewielkie wymagania sprzętowe, czego z kolei nie można powiedzieć o Windows 7. W drugiej części artykułu zajmiemy się kwestiami związanymi z funkcjonalnością i wygodą użytkowania omawianych systemów operacyjnych.

Najlepiej pod tym względem wypadają systemy linuxowe, które nie są może jakoś nadmiernie przed atakami wirusów zabezpieczone, ale prawdą też jest że te systemy nie są ulubionymi obiektami ataków różnych wirusów komputerowych. To co sprawia, że mimowszystko Windows 7 góruje nad konkurencją to dwa programy. Pierwszym z nich jest całkiem przyzwoity program antyspyware’owy, Windows Defender oraz Centrum zabezpieczeń. Szczególnie ten ostatni jest bardzo przydatny gdyż zawiera informacje związane z bezpieczeństwem całego komputera. Takiego rozwiązania nie ma u omawianych konkurentów. Patrząc pod kątem wydajności tu również zwycięzcą okazał się Windows 7. Różnie wypadały na różnych etapach testowania systemy operacyjne. W tym przypadku najszybciej zainstalował się Ubuntu 9.10 i on też zajął na dysku najmniej miejsca, bo tylko 2,6 GB. Przykładowo Windows 7 instalował się o 6 minut dłużej, za to zajął po instalacji aż 7 GB. Z kolei patrząc na czas uruchomienia się systemu operacyjnego, najszybszy był Windows 7. kolejne miejsca zajęły Mac OS X i Ubuntu, które straciły do Windowsa odpowiednio 2 s i 3 s. Mandriva i OpenSUSE można powiedzieć, że zostały zdeklasowane. Ich straty wyniosły odpowiednio 36 i 40 s.

To cechy niemalże wszystkich lub większości systemów operacyjnych. Jak to wygląda w praktyce postaram się ten temat przybliżyć na podstawie funkcji jakie oferują systemy Windows 7, Mac OS X 10.6 Snow Leopard, Ubuntu 9.10, Mandriva 2010 i OpenSUSE 11.2.

Jeśli pod uwagę bierzemy bezpieczeństwo to w tej kategorii najlepiej wypada Windows 7, choć idealnie nie jest. Podstawowym czynnikiem stanowiącym o bezpieczeństwie każdego systemu operacyjnego jest ilość pojawiających się aktualizacji. W przypadku firmy Microsoft uaktualnienia pojawiają się raz w miesiącu i są automatycznie pobierane i instalowane przez system. Zgoła odmiennie jest w przypadku systemów linuxowych i Mac OS X. W pozostałych systemach nie ma regularnych uaktualnień, a czas jaki mija od wykrycia dziury w systemie do wypuszczenia łatki jest znacznie dłuższy niż w przypadku Windows 7. Jeśli chodzi o sposób aktualizacji to tylko Ubuntu ma podobny mechanizm jak Microsoft, to znaczy nie angażuje w ten proces użytkownika. Innym ważnym elementem bezpieczeństwa systemu operacyjnego jest zapora sieciowa i system antywirusowy. W tym przypadku najgorzej wygląda w tym względzie Windows 7, a dlatego że jest to najchętniej zawirusowywany system operacyjny na świecie.